Ochotnicze Straże Pożarne to umundurowana i wyposażona w specjalistyczny sprzęt organizacja społeczna, współpracująca z Państwową Strażą Pożarną oraz innymi organizacjami ratowniczymi i władzami samorządowymi.

Strażacy ochotnicy działają w całym kraju przede wszystkim na rzecz i dla dobra lokalnych społeczności oraz całego kraju ratując każdego dnia ludzkie życie, zdrowie, mienie i środowisko.

Korzenie działalności ochotniczych straży pożarnych sięgają odległego średniowiecza, a prekursorami obecnych struktur były zorganizowane jednostki pożarnicze powstałe jednocześnie na terenach trzech zaborów
w II połowie XIX w. W 1921 r. ze związków strażackich utworzony został Główny Związek Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, który od 1992 r. funkcjonuje pod nazwą Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Strażacy ochotnicy od samego początku nieśli pomoc swoim społecznościom głównie w gaszeniu pożarów,
ale także w szeregu innych działań. Ochotnicze Straże Pożarne są naturalnym partnerem Państwowej Straży Pożarnej w wykonywaniu działań z zakresu prewencji: zapobiegają pożarom poprzez informowanie
i edukowanie społeczności o zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi. Uczestniczą w akcjach ratowniczych prowadzonych w trakcie pożarów, podczas zagrożeń ekologicznych, wypadków i klęsk żywiołowych. Dziś trudno wyobrazić sobie poczucie bezpiecznego codziennego życia bez strażaków gotowych nieść pomoc społecznie i bezinteresownie przez 24 godziny na dobę.

Członkowie OSP to również bardzo aktywni członkowie lokalnych społeczności, którzy mają ogromny potencjał i wpływ na aktywizowanie tych społeczności. Angażują się w działania związane z ochroną środowiska, kulturą
i oświatą. Propagują kulturę fizyczną wśród rodzimych społeczności i wychowują młode pokolenie ratowników.

Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej

Związek Ochotniczych Straży Pożarnych jest ogólnopolską organizacją pożytku publicznego non-profit,
która zrzesza 16,3 tys. jednostek OSP, w których działa ok. 700 tys. członków, w tym ok. 450 tys. strażaków czynnych, 100 tys. dzieci i młodzieży w wieku do 18 lat tworzących Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze
oraz 66,5 tys. kobiet. Ponad 4 308. OSP włączonych jest do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.

Strażacy ochotnicy systematycznie nabywają wiedzę, doskonalą swoje umiejętności praktyczne i poszerzają zakres kompetencji. Uczestniczą, samodzielnie lub wspólnie z PSP, w różnego rodzaju działaniach ratowniczych – w 2016 r. w ok. 450 tys. akcji, w tym pożary stanowiły ok. 36%, miejscowe zagrożenia (klęski żywiołowe, wypadki, awarie, katastrofy) - 60%, a 4% przypadków były alarmami fałszywymi.

Związek Ochotniczych Straży Pożarnych RP w roku 2016 doposażył ochotnicze straże pożarne w specjalistyczny sprzęt do realizacji działań ratowniczych w poszczególnych rodzajach ratownictwa. W związku z powyższym
w roku 2016 uprawnionych tzn. posiadających wiedzę, umiejętności praktyczne oraz niezbędne kwalifikacje ratowników a także specjalistyczny sprzęt ratowniczy do realizacji specjalistycznych działań ratowniczych było w następujących zakresach ratownictwa:

·         technicznego i drogowego – 5.307 jednostek OSP (wzrost w stosunku do roku 2015 o 329 OSP),

·         powodziowego i nawodnego – 2.933 jednostek OSP (wzrost w stosunku do roku 2015 o 215 OSP),

·         chemicznego i ekologicznego – 473 jednostek OSP (wzrost w stosunku do roku 2015 o 91 OSP),

·         medycznego tj. kwalifikowanej pierwszej pomocy – 5.403 jednostek OSP (wzrost w stosunku do roku 2015 o 341 OSP),

·         wysokościowego – 472 jednostek OSP (wzrost w stosunku do roku 2015 o 98 OSP),

·         wodnego – 1.128 jednostek OSP (wzrost w stosunku do roku 2015 o 227 OSP),

·         poszukiwawczo-ratowniczego – 3.510 jednostek OSP (wzrost w stosunku do roku 2015 o 321 OSP),

·         inne – 542 jednostek OSP (wzrost w stosunku do roku 2015 o 72 OSP).

Działania ratownicze zrealizowane przez OSP w 2016 r. wg liczby strażaków OSP biorących udział dla przykładu:

·         pożary – 734 467

·         miejscowe zagrożenia ogółem – 705 824

Członkowie ochotniczych straży pożarnych swoje działania wykonują społecznie i nie pobierają wynagrodzenia za działalność statutową w ochotniczych strażach pożarnych. Do dyspozycji członków ochotniczych straży pożarnych na potrzeby ich działalności funkcjonują w całym kraju 15 724 remizy z 23 787 stanowiskami garażowymi dla samochodów ratowniczo-gaśniczych. W roku 2016 oddano do użytku 228 nowych budynków remiz OSP.

Przykładowe działania Związku OSP RP oraz OSP w roku 2016

Służba OSP podczas Światowych Dni Młodzieży

Ochotnicze Straże były zaangażowane do bezpośredniego zabezpieczenia organizacji ŚDM (26-31 lipca 2016 r.). W działaniach tych służbę podjęło 5.500 strażaków ochotniczych straży pożarnych, głównie z województw małopolskiego, podkarpackiego, śląskiego i świętokrzyskiego. Kilkadziesiąt tysięcy strażaków OSP pełniło również codziennie służbę w jednostkach OSP także jako dodatkowe wsparcie i zabezpieczenie jednostek ratowniczych Państwowej Straży Pożarnej oraz w różnego rodzaju działaniach organizacyjnych
i wspomagających w parafiach. W jednostkach OSP włączonych do KSRG przez cały czas trwania ŚDM
była podwyższona gotowość operacyjna, polegająca na zabezpieczeniu przez 24 godziny na dobę pełnej dyspozycji dwóch zastępów.

Edukacja dzieci i młodzieży

Związek OSP RP w ramach zadań statutowych prowadzi również działalność związaną z wychowaniem dzieci i młodzieży, ze szczególnym uwzględnieniem wychowania dla bezpieczeństwa. Działania w tym zakresie są realizowane poprzez organizowanie zbiórek szkoleniowych z członkami Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych, przygotowaniem ich do udziału w zawodach sportowo-pożarniczych czy obozach szkoleniowo-wypoczynkowych. Zadanie to realizowane przez Związek OSP RP, jak i same ochotnicze straże pożarne,
jest skierowane nie tylko do członków młodzieżowych drużyn pożarniczych, ale również do dzieci i młodzieży niezrzeszonej w drużynach MDP. Działalność ta odbywa poprzez organizowanie pogadanek, pokazów, konkursów i innych form działalności w przedszkolach, szkołach, remizach i innych placówkach.

W 2016 r. Związek OSP RP wsparł organizację obozów dla młodzieży na terenie Polski, w których udział wzięło 5.553 członków MDP oraz za granicą w liczbie 777 członków MDP. Podczas obozów szkoleniowo-wypoczynkowych realizowane były szkolenia zgodnie z programem w zakresie członków i dowódców młodzieżowych drużyn pożarniczych.

XI Edycja Programu Strażacy w Honorowym Krwiodawstwie „Ognisty Ratownik - Gorąca Krew" – organizatorem przedsięwzięcia jest Zarząd Główny PCK, przy współpracy ZG ZOSP RP. W obecnej edycji brało udział m.in.: ok. 243 jednostek straży pożarnych (w tym ok. 190 OSP). W sumie 3.177 strażaków oddawało krew i promowało ideę honorowego krwiodawstwa w 2016 r. Celem ww. programu jest dotarcie z promocją
i organizacją honorowego krwiodawstwa do lokalnych środowisk w całym kraju poprzez strażaków OSP i PSP. Wg danych PCK - tylko w 2016 r. pozyskano łącznie - 7.260 litrów krwi. Od wielu lat strażacy ochotnicy oddają honorowo krew oraz szpik kostny. Jest wiele utworzonych „Strażackich banków krwi".

Czy wiesz o tym, że Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej

·         to największa społeczna organizacja ratownicza w kraju:

-  zrzesza ponad 16 tys. Ochotniczych Straży Pożarnych (w tym ponad 4 tys. włączonych do KRSG)

-  w Ochotniczych Strażach Pożarnych zrzeszonych jest ok. 700 tys. członków (w tym prawie 500 tys. gotowych do podjęcia działań ratowniczych)

-  w ciągu roku bierze udział w ok. 500 tys. akcji ratowniczo-gaśniczych

·        realizuje zadania ratowniczo-gaśnicze oraz działania specjalistyczne w zakresie ratownictwa:

-  technicznego i drogowego

-  powodziowego i nawodnego

-  chemiczno-ekologicznego

-  kwalifikowanej pierwszej pomocy

-  wysokościowego

-  wodnego

-  poszukiwawczo-ratowniczego

·        realizuje pożarnicze wychowanie dzieci i młodzieży poprzez organizację:

-  szkoleń dla członków Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (w tym szkoleń w zakresie udzielania pierwszej pomocy)

-  obozów szkoleniowo-wypoczynkowych

-  zawodów sportowo-pożarniczych

-  turniejów wiedzy pożarniczej

-  konkursów plastycznych

·        rozwija i krzewi kulturę fizyczną i sport poprzez organizowanie:

-  zawodów sportowo-pożarniczych

-  Mistrzostw Polski Strażaków Ochotników STIHL Timbersports

-  Mistrzostw Polski Strażaków Ochotników w Ratownictwie Wodnym i Powodziowym

-  Mistrzostw Polski Strażaków Ochotników Skandia Maraton Lang Team w kolarstwie

·        rozwija i upowszechniana działalność kulturalną w ramach:

-  ok. 800 orkiestr (w których gra ok. 20 tys. muzyków)

-  ok. 300 zespołów artystycznych (w których występuje ok. 4,5 tys. członków)

-  ok. 100 zespołów tanecznych (w których tańczy ok. 2 tys. tancerzy)

·        pielęgnuje tradycję i upamiętnia historię poprzez prowadzenie:

-  ok. 1,5 tys. izb tradycji

-  ok. 7,5 tys. kronik

·        realizuje działania innowacyjne poprzez wspieranie:

-  programu monitorowania zagrożeń na terenach wielkoobszarowych przez ultralekkie statki powietrzne

-  OSP w pozyskiwanie nowych specjalistycznych samochodów oraz nowoczesnego sprzętu ratowniczo-gaśniczego

-  działania ok. 700 nowoczesnych Internetowych Centr Oświatowo Szkoleniowych wyposażonych w sprzęt komputerowy i dostęp do Internetu zlokalizowanych w OSP

Związek wykonuje zadania o charakterze użyteczności publicznej w zakresie ochrony przeciwpożarowej, wspiera różnorodne formy pracy kulturalno-oświatowej, popularyzuje dorobek historyczny ruchu strażackiego, rozwija działalność artystyczną i sportową w Ochotniczych Strażach Pożarnych ale przede wszystkim to organizacja wolontariuszy.

Każdy z nas może wesprzeć ratowników - strażaków ochotniczych straży pożarnych

poprzez przekazanie 1% podatku na rzecz

Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej Numer KRS: 0000116212

i mieć tym samym udział w ratowaniu życia, zdrowia, mienia i środowiska.